Hoe kies je de juiste lakkleur voor een nieuw carrosseriedeel?

Het kiezen van de juiste kleur voor een nieuw carrosseriedeel lijkt eenvoudig, maar in de praktijk blijkt het een precisiewerk te zijn. Zelfs kleine afwijkingen in tint, metallic-effect of glansgraad kunnen ervoor zorgen dat een nieuw onderdeel zichtbaar afwijkt van de rest van het voertuig. Een correcte kleurafstemming van de lak is daarom essentieel voor een perfect eindresultaat. Dit geldt zowel bij het vervangen van grote elementen zoals een motorkap als bij kleinere delen zoals spatborden of een voorbumper.

Waar vind je de lakcode op een auto?

Om te beginnen is de lakcode auto de belangrijkste bron van informatie bij het vaststellen van de originele lakkleur. Deze code is een combinatie van letters en cijfers die exact overeenkomt met de kleur die door de fabrikant tijdens de productie is gebruikt. De locatie van de lakcode verschilt per merk.
Bij veel Europese auto’s bevindt de code zich op een sticker in de deuropening aan de bestuurderszijde. Bij andere merken ligt de sticker in de kofferruimte, onder de motorkap of in het onderhoudsboekje. De code wordt door spuiters gebruikt om een exacte kleurmix te maken, maar zelfs met de juiste code blijft de kleurafstemming van de lak afhankelijk van factoren zoals ouderdom van de lak en eerdere herstellingen.

Het correct aflezen van de code is cruciaal. Een foutieve letter of een verkeerd gelezen cijfer kan een kleur opleveren die slechts licht afwijkt, maar toch zichtbaar anders oogt onder daglicht of in de schaduw. Daarom wordt de lakcode altijd gebruikt als startpunt, maar nooit als enige referentie.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij het afstemmen van de kleur?

Bij het lak afstemmen ontstaan vaak problemen wanneer men zich uitsluitend baseert op de code van de fabrikant, zonder rekening te houden met verkleuring of eerdere reparaties. Een andere fout is het negeren van kleurverschillen tussen aangrenzende panelen. Wanneer bijvoorbeeld het spatbord lakken nodig is na schade, moet niet alleen de kleur van het spatbord zelf worden beoordeeld, maar ook of omliggende panelen zijn bijgewerkt of verkleurd.

Een veelvoorkomende fout is het overslaan van visuele vergelijking. Professionele spuiters gebruiken kleurkaarten en mengwaaierstalen om de kleur van het voertuig daadwerkelijk te vergelijken met de theoretische kleurmix. Een verschil dat in het atelier onzichtbaar lijkt, kan buiten in zonlicht ineens heel duidelijk worden.

Tot slot gaat het vaak mis door gebrek aan ervaring met moderne lakken, waaronder driedelige parelmoerlakken. Deze lakken vereisen een apart basis- en effectlaagproces, waardoor een onjuiste volgorde of dikte van lagen zichtbare afwijkingen veroorzaakt.

Verschillen tussen parelmoerlak en metallic lak

Voor een perfecte kleurafstemming van de lak is het noodzakelijk om het type lak te kennen. Parelmoerlakken en metallic lakken worden soms door elkaar gehaald, maar ze gedragen zich anders bij het spuiten.

Metallic lak bevat aluminiumdeeltjes die het licht reflecteren, waardoor een glinsterend effect ontstaat. De richting waarin deze deeltjes liggen, beïnvloedt het kleurbeeld. Daarom moet een spuiter heel gelijkmatig werken om te voorkomen dat het paneel donkerder of lichter lijkt.

Parelmoerlak bestaat uit meerdere lagen: een basiskleur, een transparante laag met parelmoerdeeltjes en een blanke lak. De dieptewerking van parelmoerlak is veel complexer dan die van metallic lak. Hierdoor kan dezelfde kleur onder verschillende lichtomstandigheden totaal anders lijken. Bij vervanging van onderdelen zoals een motorkap of voorbumper is het vooral belangrijk dat alle lagen op identieke manier worden aangebracht.

Bij beide laktypes geldt dat de exacte reconstructie van de originele laktint afhankelijk is van juiste apparatuur, ervaring en controle onder verschillende lichtbronnen.

Hoe gebruik je een kleurstaal?

Een kleurstaal is een onmisbaar hulpmiddel bij het bepalen van de juiste autolakkleur. Deze stalen worden speciaal gemengd volgens de fabrieksformules, waardoor men ze direct kan vergelijken met het voertuig.
Het gebruik van kleurstalen begint met het reinigen van het oppervlak dat wordt vergeleken. Vuil, stof of een matte laklaag kan de kleur vertekend weergeven. Vervolgens houdt men de staal tegen verschillende delen van de auto en beoordeelt men de tint zowel in daglicht als onder lamplicht.

Vakmensen testen vaak meerdere varianten van dezelfde kleur, omdat autofabrikanten kleine kleurafwijkingen kunnen toepassen binnen één lakcode. Deze varianten worden ‘alternatives’ genoemd. Door deze stalen nauwkeurig te vergelijken, wordt de ideale match gevonden.
Dit proces is vooral nuttig wanneer men panelen vervangt zoals spatborden of wanneer een volledige herspuitbeurt wordt uitgevoerd. In combinatie met het stappenplan voor carrosserie lakken stap voor stap kan men een nauwkeurig en duurzaam resultaat behalen.

Lakken op basis van het VIN-nummer – werkt dat?

Het VIN-nummer bevat een groot aantal voertuiggegevens, maar in de meeste gevallen niet de volledige lakinformatie. Hoewel sommige fabrikanten via het VIN kunnen achterhalen welke kleurgroep of lakfamilie is gebruikt, is het VIN geen vervanging van de lakcode zelf.
Voor het lakproces is de code essentieel, vooral bij moderne kleuren waar meerdere laagstructuren worden toegepast. Lakken alleen op basis van het VIN levert zelden een perfecte match op en kan de kleurafstemming van de lak negatief beïnvloeden.

Het VIN kan wel nuttig zijn bij het bestellen van nieuwe carrosseriedelen, zoals een voorbumper of een motorkap, maar voor de kleur is de lakcode altijd leidend.

Verandert de kleur van de lak op een auto na verloop van tijd?

Ja, autolak verandert in de loop van de jaren. Factoren zoals zonlicht, weersinvloeden, onjuiste reiniging en veroudering van de blanke laklaag zorgen ervoor dat de oorspronkelijke kleur anders kan ogen dan bij de productie. Dit verklaart waarom lakken op basis van de originele code soms onvoldoende is, zelfs wanneer de lakcode auto correct is.

Kleuren zoals rood, blauw en parelmoer zijn gevoeliger voor verkleuring. Daarom wordt bij het repareren of vervangen van panelen vaak gekozen voor ‘blenden’—het overlopen van de lak op aangrenzende panelen om het kleurverschil te maskeren.
Wie zelf onderdelen laat spuiten, bijvoorbeeld na schade aan een spatbord of bumper, kan vooraf de noodzakelijke informatie bij het bestellen van gelakte auto-onderdelen doornemen om beter voorbereid te zijn.

Door rekening te houden met verkleuring en door kleurstalen te gebruiken, kan een spuiter veel preciezer de gewenste kleurafstemming van de lak realiseren en wordt voorkomen dat nieuwe panelen ongewenst opvallen.